Λειτουργίες Προσοχής

Η προσοχή διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργικότητα, αυτονομία και ποιότητα ζωής των ατόμων.

Η επαρκής προσοχή διασφαλίζει υψηλά επίπεδα δημιουργικότητας, παραγωγικότητας και απόδοσης σε επαγγελματικές, ακαδημαϊκές/σχολικές και κοινωνικές δραστηριότητες.

Ο Κλινικός Νευροψυχολόγος μέσα από την κλινική συνέντευξη, τη λήψη ιστορικού και τη χορήγηση ειδικών και ευαίσθητων νευροψυχολογικών δοκιμασιών και ψυχομετρικών εργαλείων θα αξιολογήσει την επάρκεια των λειτουργιών της προσοχής προσπαθώντας να ανιχνεύσει πιθανές μεταβολές και να καθορίσει τον αντίκτυπό τους στη λειτουργικότητα του εξεταζόμενου.

Η προσοχή αποτελεί ένα σύνολο επιμέρους λειτουργιών οι πτυχές των οποίων αξιολογούνται αναλυτικά κατά τη διάρκεια της νευροψυχολογικής αξιολόγησης.

Ο Νευροψυχολόγος προκειμένου να διαμορφώσει ένα εξατομικευμένο προφίλ προσοχής θα εξετάσει διεξοδικά τα παρακάτω:

– Επαγρύπνηση: Κατάσταση νοητικής ετοιμότητας για την ανίχνευση και απόκριση σε οποιοδήποτε ερέθισμα και πληροφορία του περιβάλλοντος.

– Εύρος προσοχής: Ανάπτυγμα των πληροφοριών που διατηρούνται βραχυπρόθεσμα χωρίς να υποβάλλονται σε περαιτέρω επεξεργασία.

– Διατηρούμενη προσοχή / Ελευθερία από Περίσπαση: Διατήρηση της εστίασης της προσοχής σε δραστηριότητα συνεχούς επίδοσης με παρατεταμένη χρονική διάρκεια.

– Επιλεκτική προσοχή: Ελεγχόμενη κατεύθυνση του επίκεντρου της προσοχής σε συγκεκριμένα ερεθίσματα παρά την ύπαρξη διασπαστών και ανταγωνιστών.

– Εναλλασσόμενη προσοχή: Ικανότητα για μετατόπιση του επίκεντρου της προσοχής ανάμεσα σε έργα με διαφορετικές νοητικές απαιτήσεις.

– Διαμοιρασμένη προσοχή: Ικανότητα να ανταποκρίνεται κάποιος ταυτοχρόνως σε πολλαπλά έργα ή σε ταυτόχρονες πολλαπλές απαιτήσεις ενός έργου.

Πως όμως η διαταραχή των λειτουργιών της προσοχής εκδηλώνεται και αποτυπώνεται στην καθημερινότητά μας;

Ακολουθούν ορισμένα αντιπροσωπευτικά παραδείγματα που μπορεί να παρουσιάσει κανείς:

– Αυξημένη δυσκολία σε περιβάλλοντα με πολλαπλά ερεθίσματα (τηλεόραση, ραδιόφωνο, συνομιλία).

– Αποσπάται εύκολα από ανταγωνιστικά ερεθίσματα στο περιβάλλον.

– Δεν μπορεί να εστιάσει εκτός εάν η δραστηριότητα είναι χρονικά περιορισμένη και απλοποιημένη.

– Δυσκολεύεται να κρατήσει στο μυαλό του νέες πληροφορίες, όπως να ανακαλέσει αριθμούς τηλεφώνου ή διευθύνσεις που μόλις δόθηκαν ή να αναφέρει αυτό που μόλις ειπώθηκε.

– Δεν είναι σε θέση να εκτελέσει νοητικούς υπολογισμούς.

– Κάθε σκέψη διαρκεί περισσότερο από το συνηθισμένο, και σύνθετες πληροφορίες που πρέπει να υποστούν επεξεργασία χρειάζεται να απλοποιηθούν.

Aν έχετε παρατηρήσει σε σας ή σε κάποιο κοντινό σας πρόσωπο κάποιο από τα παραπάνω προβλήματα η διενέργεια μιας αναλυτικής νευροψυχολογικής αξιολόγησης με σκοπό την εκτίμηση των λειτουργιών της προσοχής θα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες και σημαντικές απαντήσεις.

Δρ. Κωνσταντίνος Κορμάς